Vlerësimi kreditor në Zvicër

Çfarë është një vlerësim kreditor?

Besueshmëria kreditore nënkupton vlerësimin se sa me besueshmëri një person i përmbush detyrimet e veta të pagesës. Në vlerësimin kreditor, një kredidhënëse shikon dy gjëra: çfarë mund të shlyeni dhe si keni paguar në të kaluarën.

Pjesa e parë është një llogaritje: të ardhurat minus shpenzimet fikse minus detyrimet ekzistuese. Ajo që mbetet, duhet ta mbajë këstin e ri. Pjesa e dytë është një informacion: njoftimet pranë ZEK-ut dhe IKO-s tregojnë, cilat kredi, kontrata lizingu dhe karta ekzistojnë dhe nëse ka pasur çrregullime pagese.

Kontrolli nuk është vlerësim i personit Tuaj. Ai është një llogaritje përballueshmërie me dëshmi.

Pse është kontrolli i detyrueshëm me ligj?

Sepse duhet të mbrojë nga mbingarkesa e borxhit. Në kreditë që i nënshtrohen KKG-së, neni 28 KKG e detyron kredidhënësen ta kontrollojë aftësinë paguese para lidhjes së kontratës.

I aftë për kredi vlerësohet, kush mund ta shlyejë kredinë pa e prekur pjesën e pasekuestueshme të të ardhurave — minimumin e ekzistencës. Nëse rrethanat Tuaja ekonomike përkeqësohen në mënyrë të dëshmueshme, kontrolli duhet të përsëritet.

Për këtë llogaritje ligjore supozohet një shlyerje brenda 36 muajve — edhe nëse kohëzgjatja e rënë dakord në kontratë është më e gjatë. Një kohëzgjatje prej për shembull 60 ose 120 muajsh e ul këstin real mujor, por nuk e rrit hapësirën ligjore të kontrollit sipas KKG-së.

Prej kësaj rrjedhin dy gjëra:

• Për kreditë që i nënshtrohen KKG-së, ky kontroll nuk lejohet të mungojë.
• Përveç kësaj vlen: dhënia e kredisë është e ndaluar, nëse çon në mbingarkesën e borxhit të konsumatores ose konsumatorit. Një refuzim nuk është prandaj votë mosbesimi, por ndonjëherë përgjigjja e kërkuar me ligj.

Çfarë kontrollohet saktësisht?

Fusha	Çfarë shikohet	Nga vjen e dhëna
Të ardhurat	të ardhurat e rregullta neto nga veprimtaria e varur, sipas rastit të ardhurat e partneres ose partnerit	vërtetimi i pagës, listëpagesat
Shpenzimet fikse	qiraja, arka e sigurimit shëndetësor, taksat përkatësisht taksa në burim, pagesat e ushqimit, shuma paushalle për nevojat bazë	të dhënat Tuaja në aplikim, dëshmitë
Detyrimet ekzistuese	kredi në vazhdim, kontrata lizingu, karta me opsion krediti, alimente	të dhënat Tuaja plus informacioni nga ZEK dhe IKO
Historia e pagesave	çrregullime pagese të njoftuara, masa inkasoje, humbje	ZEK, IKO
Informacione zyrtare	procedura përmbarimore, falimentime, masa të autoriteteve	informacioni përmbarimor, ZEK
Të dhëna personale	mbiemri, emri, datëlindja, adresa, vendbanimi, statusi i lejes	aplikimi, dokumenti i identifikimit

Nga këto madhësi krijohet një llogaritje buxheti. Në kontrollin sipas KKG-së, shuma në dispozicion duhet ta mbajë shlyerjen e supozuar me ligj brenda 36 muajve. Krahas kësaj, eny e vlerëson besueshmërinë kreditore sipas direktivave të brendshme të kredisë.

Çfarë roli luajnë ZEK dhe IKO?

Dy shoqata të ndara, dy baza të dhënash të ndara, një qëllim i përbashkët.

	ZEK	IKO
Emri	Verein zur Führung einer Zentralstelle für Kreditinformation	Verein zur Führung einer Informationsstelle für Konsumkredit
Roli	qendra zvicerane e evidencës për informacione të besueshmërisë kreditore nga veprimtaritë kreditore të personave fizikë dhe juridikë	zyra e informacionit për kredinë konsumatore e përcaktuar nga ligjvënësi
Përmbajtja	njoftime pozitive dhe negative për persona të interesuar për kredi, lizing dhe karta krediti; të dhëna personale (mbiemri, emri, datëlindja, adresa); kredi, kontrata qiraje dhe lizingu, informacione kartash, informacione zyrtare si falimentimet	vetëm të dhënat që duhen mbledhur sipas KKG-së nga veprimtaritë e kredisë dhe lizingut për qëllime private
Shtrirja	më e gjerë: përmban edhe detyrime që nuk i nënshtrohen KKG-së — për shembull kredi mbi CHF 80’000 ose detyrime të personave juridikë	e kufizuar ngushtë te KKG-ja
Qasja	anëtarët e ZEK-ut	vetëm kredidhënëset në kuptimin e nenit 2 KKG, vetëm për qëllime të lidhura me KKG-në
Prej	—	veprimtaria filloi më 2 janar 2003

Burimi për të dyja kolonat: ZEK, marrë më 30.07.2026.

E rëndësishme për të kuptuar: ZEK-u regjistron sipas të dhënave të veta njoftime për persona të interesuar për kredi, lizing dhe karta krediti — pra jo vetëm për kontrata të lidhura. Një aplikim për kredi është kështu i dukshëm, pavarësisht nga rezultati.

Sa kohë ruhen regjistrimet?

Çdo regjistrim i nënshtrohet një afati ruajtjeje, që përcaktohet në rregulloren e ZEK-ut dhe orientohet nga parimi i proporcionalitetit i ligjit për mbrojtjen e të dhënave. Pas skadimit të afatit, regjistrimi fshihet automatikisht. Afatet janë të ndryshme sipas llojit të regjistrimit dhe publikohen nga ZEK-u si listë.

Kohëzgjatjet e sakta nuk i përmendim këtu me qëllim nga dora e dytë, por i referohemi listës zyrtare të ZEK-ut. Ajo është burimi i vetëm i detyrueshëm.

Të drejtat Tuaja për këtë: mund të kërkoni në çdo kohë një ekstrakt për të dhënat e ruajtura për personin Tuaj, dhe mund të kërkoni korrigjimin e regjistrimeve të gabuara — pranë ZEK-ut me dëshmitë përkatëse.

Çfarë e përmirëson besueshmërinë Tuaj kreditore — dhe çfarë e dëmton?

Nuk ka shkurtore dhe asnjë truk. Ajo që vepron, është e paspektakolt:

Ndihmon

• Paguani faturat dhe këstet në afat, para se të nisin paralajmërimet.
• Ulni detyrimet ekzistuese: çdo këst në vazhdim e zvogëlon hapësirën për një të ri.
• Të dhëna të plota dhe të sakta në aplikim. Të dhënat e gabuara nuk çojnë në kushte më të mira, por në refuzim.
• Njiheni ekstraktin Tuaj të ZEK-ut dhe lërini të korrigjohen gabimet e dukshme.
• Rrethana të qëndrueshme: punësim pa afat, kohë jashtë periudhës së provës, adresë banimi e njëjtë.

Dëmton

• Vonesa pagese, paralajmërime, inkaso, humbje.
• Disa aplikime kredie pranë ofruesve të ndryshëm njëkohësisht — aplikimet njoftohen dhe janë të dukshme.
• Një dëshirë kredie mbi përballueshmërinë e vet. Në një kredi sipas KKG-së mund të ndihmojë një shumë më e ulët; një kohëzgjatje më e gjatë kontrate nuk e ndryshon supozimin ligjor prej 36 muajsh.
• Procedura përmbarimore të hapura.

Çfarë do të thotë një regjistrim negativ?

Një regjistrim është një informacion, jo një gjykim. Jo çdo regjistrim çon në refuzim, dhe asnjë regjistrim nuk çon automatikisht në miratim. Përcaktues është gjithmonë vështrimi i përgjithshëm nga llogaritja e përballueshmërisë dhe historia e pagesave.

Objektivisht vlen:

• Regjistrime të veçanta, më të vjetra, pa mospagesë peshojnë më pak se çrregullimet aktuale të pagesës.
• Disa regjistrime negative e ulin dukshëm gjasat e një miratimi.
• Njoftimet për masa inkasoje ose humbje peshojnë më rëndë.
• Informacionet negative mund të ndikojnë në vendimin dhe në normën e ofruar të interesit. Vendimtar është kontrolli i përgjithshëm.

Një zotim i detyrueshëm është i mundur vetëm pas kontrollit të plotë.

Çfarë vlen në një procedurë përmbarimore në vazhdim?

Një procedurë përmbarimore në vazhdim është një informacion negativ i rëndësishëm, por nuk çon me forcën e ligjit automatikisht në çdo rast në të njëjtin rezultat. Ajo përfshihet në kontrollin e përgjithshëm. Një kredi nuk lejohet të jepet, nëse çon në mbingarkesë borxhi.

Çfarë ndihmon realisht në këtë situatë:

• Një këshillim i pavarur për borxhet. Zyrat profesionale bamirëse këshillojnë të specializuara në raste borxhesh dhe mbingarkese borxhi; regjistrin sipas kantonit të banimit e mban Schuldenberatung Schweiz. Këto zyra nuk janë të lidhura me eny-n.
• Merrni vetë një informacion përmbarimor pranë zyrës së përmbarimit, për ta njohur gjendjen. E drejta e shikimit e të tretëve shuhet pesë vjet pas mbylljes së procedurës (neni 8a SchKG).
• Flisni drejtpërdrejt me kreditorët për marrëveshje pagese.

Ofertat që premtojnë një zotim kredie pavarësisht nga procedurat përmbarimore ose pa kontroll, duhet t’i vlerësoni në mënyrë kritike.

Si i shihni të dhënat Tuaja?

Nuk keni pse të prisni që një kredidhënëse t’Ju thotë, çfarë është ruajtur për Ju.

Ku	Çfarë merrni	Si
ZEK	ekstrakt për regjistrimet e ruajtura për personin Tuaj	kërkesë informacioni pranë ZEK-ut, zek.ch
IKO	ekstrakt për veprimtaritë e kredisë dhe lizingut të njoftuara sipas KKG-së	kërkesë informacioni pranë IKO-s, iko-info.ch
Zyra e përmbarimit	informacion përmbarimor për personin Tuaj	kërkesë pranë zyrës së përmbarimit të vendbanimit Tuaj

Regjistrimet e gabuara mund të korrigjohen me dëshmi. Kjo është rruga e vetme legjitime për ta ndryshuar një regjistrim para skadimit të afatit.

Si vazhdon më tej?

Nëse doni të dini, cilat dokumente i duhen një aplikimi dhe si zhvillohet ai: Të marrësh kredi në Zvicër — parakushtet dhe rrjedha. Nëse jeni ende të pavendosur, a është një kredi fare rruga e duhur: Kur ka kuptim një kredi personale — dhe kur jo. Për llogaritjen me shifrat Tuaja: Kalkulatori i kredisë.

Kushtet dhe parakushtet në detaje gjenden në faqen e produktit Kredi konsumi e eny Credit.